တရားေသာစစ္

တရားေသာစစ္

"စစ္" ဆိုတာကေတာ့ မေကာင္းပါဘူး။ စစ္ပြဲမွာ အက်ဳိးမဲ့ ထိခိုက္နစ္နာမႈေတြ၊ ဆံု႐ႈံးရမႈေတြ ရွိေနစၿမဲပါ။ ဆင္ျခင္တံုတရား ႏွင့္ျပည့္၀တဲ့သူ ဘယ္သူမွ် စစ္ဆိုတာကို လုိလိုလားလား ဆင္ႏြဲလိုၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္လည္း မလႊဲမေရွာင္သာလို႔ တိုက္ရေတာ့မယ္ ဆိုရင္လည္း ဘယ္သူမွ် ေခါင္းငံု႔ခံေနၾကမည္မဟုတ္။ အထူးသျဖင့္ ေနရာအေတာ္ ျပန္႔ႏွံ႔လာတဲ့ အစြန္းေရာက္သူေတြရဲ႕  အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို မည္သူမွ် သည္းညည္းခံမည္ မဟုတ္။ မလႊဲမေရွာင္သာလို႔ တုိက္ရေတာ့မယ္ဆိုလွ်င္ စစ္ကို ဘယ္လိုသေဘာထားနဲ႔ ဆင္ႏႊဲၾကမလဲ။ စစ္ပြဲတစ္ခုကို ဆင္ႏႊဲသင့္ မသင့္၊ လက္ခံသင့္မသင့္ ဆိုတာကုိ ခ်င့္ခ်ိန္ သံုးသပ္ဖို႔ ကက္သလစ္သာသနာေတာ္က "တရားေသာစစ္" ေခါင္းစဥ္ျဖင့္  ျပ႒ာန္း သြန္သင္ေပးထား ပါတယ္။ ဒီ"တရားေသာစစ္" ဆိုတဲ့ သြန္သင္ခ်က္ကို ေလ့လာျခင္းျဖင့္ ကက္သလစ္ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မိမိရဲ႕ ယံုၾကည္ခ်က္ကို အေျခခံတဲ့ ဘယ္လိုေသာ အယူအဆ အေတြးအျမင္နဲ႔ စစ္ပြဲတစ္ခုကို သံုးသပ္လက္ခံၾကမလဲ ဆိုတာကို သိျမင္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

သြန္သင္ခ်က္ေကာက္ေၾကာင္း
          "ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သူတို႔သည္ မဂၤလာရွိၾက၏" ဆိုၿပီးရွင္မာေတးဦးက်မ္း (၅း၉)မွာ ေယဇူးကိုယ္ေတာ္တိုင္ မိန္႔ဆိုေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဆက္လက္ၿပီး ဤမဂၤလာတရားမွာပဲ ေယဇူးက "တစ္စံုတစ္ေယာက္က သင့္ညာဘက္ပါးကို ႐ိုက္ခဲ့မည္ဆိုလွ်င္ က်န္ပါးတစ္ဘက္ကိုလည္း သူ႔ထံသို႔ လွည့္ေပးအံုးေလာ့" ဆိုၿပီး ဆံုးမထားေတာ္မူပါတယ္။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ခရစ္ေတာ္အေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈကို လံုး၀ခြင့္ျပဳမထားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ရွင္လုကာက်မ္း (၂၂း ၃၆)မွာ "ဓားလြယ္မရွိေသာ သူသည္လည္း မိမိ၏ ၀တ္႐ံုကိုေရာင္း၍ ဓားကို၀ယ္ေစ" ဆိုၿပီး မိန္႔ဆိုထားျပန္ပါတယ္။ ေယဇူးခရစ္ေတာ္အေနနဲ႔ လမ္းခရီးမွာ ႀကံဳလာႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္အတြက္ မိမိတပည့္သာ၀ကေတြကို  ျပင္ဆင္ထားခိုင္းျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

          အၾကမ္းဖက္မႈဆိုတာ ခရစ္ယာန္ေတြအတြက္ ျမတ္ႏိုးသင့္တဲ့အရာ မဟုတ္ပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုသာ အၿမဲတမ္း ေရွ႕႐ႈၿပီး အခြင့္ခါသင့္တိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ၿပီး အၾကမ္းဖက္ ေျဖရွင္းဖို႔ကို ဦးစားမေပးသင့္ပါ။ သို႔ေသာ္လည္း လုိအပ္လာမယ္ ဆိုလွ်င္ အၾကမ္းဖက္မႈမွ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ရန္ မတြန္႔ဆုတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ မေကာင္းမႈ ဆိုတာႀကီးကိုေတာ့ အၿမဲတမ္း လက္ပိုက္ၾကည့္မေနသင့္ပါ။

ဓမၼေဟာင္းက်မ္းမွာေတာ့ "သတ္ရေသာ အခ်ိန္ရွိ၏" (ေဒသနာက်မ္း ၃း၃) ဆိုၿပီး မိမိကိုယ္ကို ခုခံကာကြယ္ ဖို႔အတြက္ ေထာက္ခံေပးထားပါတယ္။ သမၼာက်မ္းစာ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း မိမိတိုင္းျပည္ကို အင္အားသံုး ကာကြယ္ၾကဖို႔ ဘုရားသခင္ကေနၿပီး အစၥရာအဲလ္ေတြကို မိန္႔ဆိုေတာ္မူထားတာေတြ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အင္အားသံုးျခင္းဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပန္းတိုင္အတြက္ပဲ ျဖစ္ေနရပါမယ္။ ဆာလံသီကံုးသူက "ညီအစ္ကုိတို႔သည္ တစ္လံုးတစ္၀တည္း စိတ္သေဘာ ညီညႊတ္စြာ ေနထိုင္ၾကသည္မွာ လြန္စြာေကာင္းျမတ္၍ ႏွစ္သက္ဖြယ္ ျဖစ္ေပ၏" (ဆာလံ ၁၃၃း၁) ဟုစပ္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေတာ့ အၿမဲတမ္းပန္တိုင္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အင္အားမပါဘဲ မရႏိုင္ဘူးဆိုလွ်င္ေတာ့ အင္အားသံုးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

          ဓမၼသစ္က်မ္းမွာလည္းပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပန္းတိုင္ဟာ အဓိကျဖစ္ေၾကာင္း ျပဆိုထားပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္လည္း တရား၀င္ အင္အားအသံုးျပဳမႈကိုေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳထားပါတယ္။ တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ စစ္သူရဲလုပ္ေနရတဲ့သူေတြ မိမိအလုပ္ကို မွန္ကန္စြာ ဆက္လုပ္ၾကဖို႔ ေျပာရင္း ေယာဟန္ဘတၱိဇံက စစ္အင္အားကို အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့ပါတယ္ (ၫႊန္း-လုကာ ၃း၁၄)။ ရွင္ေပါလုလည္းပဲ "အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား အေနႏွင့္ လက္နက္ကို အက်ဳိးမဲ့ ကိုင္ေဆာင္ထားတာမဟုတ္၊ သင္တို႔ အက်ိဳးအတြက္အလို႔ငွာ လက္နက္ကို ကိုင္ေဆာင္ထားေသာ ဘုရားသခင္၏ အေစခံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္" (ေရာမ ၁၃း၄) ဟုဆိုခဲ့ပါတယ္။

ေရာမအင္ပါယာေခတ္အတြင္း ခရစ္ယာန္မ်ား လူနည္းစုျဖစ္ေနခ်ိန္ တစ္ေလွ်ာက္လံုး ဘယ္အခ်ိန္မွာ စစ္ျပဳသင့္မသင့္ ဆိုတဲ့သီအိုရီကို  အသံုးမျပဳခဲ့ၾကပါဘူး။ဒါေပမယ့္ ခရစ္ယာန္ေတြ လူမ်ားစု ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီသီအိုရီကို အေရးေပး ျပ႒ာန္းဖို႔ လိုလာပါတယ္။ ရွင္ၾသဂုတ္စတင္း (ေအဒီ ၃၅၄-၄၃၀) ေခတ္ေရာက္ေတာ့ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စစ္ျပဳသင့္တယ္ ဆိုတာျပန္႒ာန္းဖို႔ လိုလာအပ္လာတဲ့အတြက္ ရွင္ၾသဂုတ္စတင္း ကိုယ္တိုင္ပဲ က်မ္းစာေတာ္ျမတ္ကို အေျခခံၿပီး သြန္သင္ေပးခဲ့ရာက "တရားေသာစစ္" ဆိုတဲ့ သြန္သင္ခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရပါတယ္။ ဤ "တရားေသာစစ္" ဆိုတဲ့ သြန္သင္ခ်က္ကို ေခတ္အဆက္ဆက္ ျပင္ဆင္မြမ္းမံ ခဲ့ၾကေပမယ့္ အဓိကအေျခခံ သေဘာတရားကေတာ့ ရွင္ၾသဂုတ္စတင္း သြန္သင္ေပးခဲ့တဲ့ အတိုင္းပါပဲ။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္ သြန္သင္ခ်က္
"တရားေသာစစ္" ႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ ကက္သလစ္ခရစ္ယာန္ သာသနာေတာ္ရဲ႕ သြန္သင္ခ်က္ကို "ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီး-၂၃၀၉"မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

စစ္တပ္အင္အားျဖင့္ တရား၀င္ ခုခံကာကြယ္ႏိုင္မႈအတြက္ သတ္မွတ္ထားေသာ တိက်သည့္ အေၾကာင္းအရင္း အေျခအေနမ်ားကို ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ရန္ လိုအပ္သည္။ စစ္တပ္အင္အားျဖင့္ ခုခံကာကြယ္မႈအတြက္ ကိုယ္က်င့္တရားအရ တရား၀င္ျဖစ္ေစမည့္ တိက် သည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားျဖစ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေလးနက္မႈရွိရန္ လိုသည္။
တစ္ေနရာတည္း၊ တစ္ခိ်န္တည္းမွာပင္-
-တိုင္းျပည္တစ္ခုအေပၚေသာ္လည္းေကာင္း၊ တိုင္းျပည္အစုအဖြဲ႕တစ္ခုအေပၚလည္းေကာင္း တုိက္ခိုက္သူမွ နစ္နာေစသည့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈမ်ားသည္ ၾကာရွည္ျဖစ္ရမည္၊ ျပင္းထန္ရမည္၊ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေနရမည္ ျဖစ္သည္။
-ထိခိုက္နစ္မႈကို အဆံုးသတ္ရန္ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ားသည္ လက္ေတြ႕မက်ေၾကာင္းႏွင့္ထိေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း ျမင္သာမႈ ရွိရမည္။
-ေအာင္ျမင္မႈရရန္ အလားအလာမ်ား ရွိရမည္။
-လက္နက္မ်ား အသံုးျပဳျခင္းသည္ အဆံုးသတ္ ဖယ္ရွားရမည့္ အနိ႒ာ႐ံုထက္ ဆိုးရြားမည့္ အနိ႒ာ႐ံုံုမ်ားႏွင့္ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားကို မျဖစ္ေပၚေစရ။ ဤအေျခအေနကို သံုးသပ္ရာတြင္ ေခတ္မီ အဖ်က္လက္နက္မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္မႈ ပါ၀ါသည္ ရင္ေလးစရာတစ္ခုျဖစ္သည္။
- ကိုယ္က်င့္တရားအရ (စစ္ပြဲကို) တရား၀င္ လက္ခံႏိုင္မႈအတြက္ ဤအေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္ရန္မွာ အမ်ားေကာင္းက်ဳိးအတြက္ အလို႔ငွာ တာ၀န္ရွိေသာ သူမ်ား၏ ႏႈိင္းခ်င့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ႏွင့္သက္ဆိုင္ေပသည္။
ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားသည္ "တရားေသာစစ္" သြန္သင္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည့္ အစဥ္အလာ သြန္သင္ခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ ကိုယ္က်င့္တရားအရ တရား၀င္ လက္ခံႏိုင္မႈအတြက္ ဤအေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္ရာရန္မွာ အမ်ားေကာင္းက်ဳိးအတြက္ အလို႔ငွာ တာ၀န္ရွိေသာ သူမ်ား၏ ႏႈိင္းခ်င့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ႏွင့္သက္ဆိုင္ေပသည္။
(ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီး-၂၃၀၉)

အေသးစိပ္သံုးသပ္ျခင္း

တိက်ေသာ အၾကာင္းရင္းအေျခအေနမ်ား
စစ္တပ္အင္အားျဖင့္ တရား၀င္ ခုခံကာကြယ္ႏိုင္မႈအတြက္ သတ္မွတ္ထားေသာ တိက်သည့္ အေၾကာင္းအရင္း အေျခအေနမ်ားကို ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ရန္ လိုအပ္သည္။ စစ္တပ္အင္အားျဖင့္ ခုခံကာကြယ္မႈအတြက္ ကိုယ္က်င့္တရားအရ တရား၀င္ျဖစ္ေစမည့္ တိက်သည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားျဖစ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေလးနက္မႈရွိရန္ လိုသည္။

ဤအပိုဒ္မွာ စစ္ထဲ၀င္ေစေလာက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ေလးနက္မႈကို ၫႊန္းထားပါတယ္။ စစ္ထဲမ၀င္ခင္ အေၾကာင္းအရင္း အေျခအေနမ်ား လံုေလာက္ ျပည့္စံုမႈ ရွိ၊မရွိ ဆိုတာကို ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအရင္း အခ်ဳိ႕တစ္၀က္ အက်ဳံး၀င္တာမ်ုိဳးနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ ဒါထက္ တစ္ေနရာတည္းႏွင့္ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာကိုပဲ အေၾကာင္းအရင္းအေျခအေနအားလံုး လံုေလာက္ ျပည့္စံုေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ၾကာရွည္ေသာ၊ျပင္းထန္ေသာ၊အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေနေသာ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ
တိုင္းျပည္တစ္ခုအေပၚ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တိုင္းျပည္အစုအဖြဲ႕တစ္ခုအေပၚ လည္းေကာင္း တုိက္ခိုက္သူမွ နစ္နာေစသည့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈမ်ားသည္ ၾကာရွည္ျဖစ္ရမည္၊ ျပင္းထန္ရမည္၊ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေနရမည္ ျဖစ္သည္။

ပထမအေၾကာင္းအရင္းအေျခအေနအျဖစ္ တိုင္းျပည္တစ္ခုကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တုိင္းျပည္အစုအဖြဲ႕ တစ္ခုကို ေသာ္လည္းေကာင္း အႏၲရာယ္ျပဳေနတဲ့ တိုက္ခိုက္သူ ရွိေနရမယ္။ မိမိၾသဇာျဖန္႔က်က္ဖို႔၊ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔၊ လက္ ေအာက္ခံကြၽန္ျပဳဖို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ သံယံဇာတကို သိမ္းပိုက္႐ံု သက္သက္ အတြက္ေတာ့ စစ္မျပဳႏိုင္ပါ။ ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္မႈကို ရင္ဆိုင္ဖို႔အတြက္သာ စစ္ျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားမွာ ၾကာရွည္ျဖစ္ရမယ္၊ ျပင္းထန္ရမယ္၊ ၿပီးေတာ့ အမွန္ျဖစ္ေနရမယ္။ တခဏတာႏွင့္ျပင္းထန္မႈမရွိတဲ့ ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္မႈဟာ လံုေလာက္တဲ့ အေျခအေန မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္မႈဟာ ၾကာရွည္ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ ဆိုးက်ဳိးမ်ား ရွိႏိုင္ေၾကာင္း ႀကိဳျမင္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိရပါမယ္။ ရန္ျပဳသူက အလ်င္ဦးစြာ တိုက္ခိုက္လာမွာကို ေစာင့္ေနစရာမလိုပါဘူး။ တကယ္တိုက္ခိုက္လာမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း အေသခ်ာရွိေနရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ ေသခ်ာဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။

လက္ေတြ႕မဆန္ေသာ၊ အထမေျမာက္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား
ထိခိုက္နစ္မႈကို အဆံုးသတ္ရန္ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ားသည္ လက္ေတြ႕မက်ေၾကာင္းႏွင့္ထိေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း ျမင္သာမႈ ရွိရမည္။

ဒုတိယအေၾကာင္းရင္းအျဖစ္ စစ္ကို ေနာက္ဆံုးထား ေရႊးခ်ယ္ရျခင္းကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အကယ္ေရြ႕ ထိခိုက္နစ္နာမႈကို အဆံုးသတ္ဖို႔ လက္ေတြ႕က်ၿပီး ထိေရာက္တဲ့ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ား ရွိမယ္ဆိုလွ်င္ ဒီနည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳရပါမယ္။ အျခားေရြးႏိုင္စရာ နည္းလမ္းေတြကေတာ့ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ သံတမန္ေရးအရ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးျခင္း၊ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ နယ္ေျမအရ တားဆီးပိတ္ဆို႔ ကန္႔သတ္ျခင္း၊ အေသး စားစီးနင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းေတြကေတာ့ သီအိုရီအရ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ လို႔ထင္ရေပမယ့္ တကယ္ သံုးသပ္ဆံုးျဖတ္တဲ့အခါ တစ္ခါတရံ လက္ရွိအေျခအေနအရ လက္ေတြ႕မက်ႏိုင္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္ေရြ႕ ရန္ျပဳသူဘက္မွ တိုက္ခိုက္မႈကို ရပ္တန္႔ပစ္ႏိုင္ဖို႔ အေနအထား အခြင့္အလမ္း မရွိဘူး ဆိုလွ်င္လည္း ဒီနည္းလမ္းေတြက ထိေရာက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေအာင္ႏိုင္မႈ အလားအလာမ်ား
ေအာင္ႏိုင္မႈရရန္ အလားအလာမ်ား ရွိရမည္။

တတိယ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ေအာင္ႏိုင္မႈ အလားအလာမ်ား ရွိျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာင္ႏိုင္ဖို႔ အာမခံခ်က္ ဆိုတာေတာ့ မရွိႏိုင္ပါဘူး။ အေမရိကန္-ဗီယက္နမ္ စစ္ပြဲမွာလိုမ်ဳိး စစ္အင္အားႀကီးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြေတာင္မွ လက္နက္တပ္ဆင္မႈ အားနည္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ႐ံႈးနိမ့္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေအာင္ႏိုင္ဖို႔ အမခံခ်က္ မရွိေသာ္လည္းပဲ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ ျပႏိုင္တဲ့ ေအာင္ႏိုင္မႈ အလားအလာေတာ့ ရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပိုမိုဆိုးရြားေသာ အနိဌာ႐ံုမ်ား
လက္နက္မ်ား အသံုးျပဳျခင္းသည္ အဆံုးသတ္ ဖယ္ရွားရမည့္ အနိ႒ာ႐ံုထက္ ဆိုးရြားမည့္ အနိ႒ာ႐ံုံုမ်ားႏွင့္ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားကို မျဖစ္ေပၚေစရ။ ဤအေျခအေနကို သံုးသပ္ရာတြင္ ေခတ္မီ အဖ်က္လက္နက္မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္မႈ ပါ၀ါသည္ ရင္ေလးစရာတစ္ခုျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆံုးအေၾကာင္းရင္းမွာ ႀကိဳျမင္ႏိုင္တဲ့ စစ္ရဲ႕ အက်ဳိးဆက္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ပါတယ္။ ႏိုင္မယ္လို႔ ႀကိဳသိေနေပမယ့္ စစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာမယ့္ ထိခိုက္နစ္နာမႈ ေတြကိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။ အေၾကာင္းအရင္းခိုင္လံုမႈ ရွိမရွိဆိုတာကို သံုးသပ္ဖို႔အတြက္ လူအစုအၿပံဳလုိက္ေသေစမယ့္ လက္နက္ခဲယမ္း အသံုးျပဳမႈကိုလည္း မ်ားစြာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။ လူအစုအၿပံဳလိုက္ ေသေစႏိုင္မယ့္ အဖ်က္လက္နက္ေတြကို အသံုးျပဳၿပီ ဆိုကတည္းက ရန္သူကို တားဆီးဖို႔ လိုအပ္သည္ထက္ ပိုၿပီး ဖ်က္ဆီးမႈေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီေနာက္ဆံုးအေၾကာင္းရင္းကို သံုးသပ္တဲ့အခါမွာ စစ္ကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္းနဲ႔ ဆင္ႏႊဲမယ္ ဆိုတာကိုလည္း ေမးခြန္းထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ စစ္ေၾကာင့္ ရလာမယ့္ နစ္နာဆံုး႐ႈံးမႈေတြက လက္ရွိ နစ္နာဆံုး႐ႈံးေနရမႈထက္ မေက်ာ္လြန္ေစရပါ။

ဘယ္သူဆံုးျဖတ္သလဲ
ကိုယ္က်င့္တရားအရ (စစ္ပြဲကို) တရား၀င္ လက္ခံႏိုင္မႈအတြက္ ဤအေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္ရန္မွာ အမ်ားေကာင္းက်ဳိးအတြက္ အလို႔ငွာ တာ၀န္ရွိေသာသူမ်ား၏ ႏႈိင္းခ်င့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္သက္ဆိုင္ေပသည္။

အေၾကာင္းအရင္း အေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္ဆံုးျဖတ္ရန္မွာ အမ်ားေကာင္းက်ဳိးအတြက္ တာ၀န္ရွိသူ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ တိုင္းႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ စနစ္အရ ထိုတာ၀န္ရွိသူမွာ အစိုးရျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕မွ စုေဆာင္းေပးတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို အစိုးရကသာလွ်င္ ပိုင္ဆိုင္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ မပိုင္ဆိုင္ပါဘူး။ စစ္အတြက္ လံုေလာက္တဲ့အေျခအေနကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ အေျခအေန ျပည္သူမွာ မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ေခါင္းေဆာင္မ်ား မွန္ကန္စြာ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ သူတို႔အေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈရွိမွာ ျဖစ္တယ္။ လံုး၀ ယတိျပတ္ မွန္ကန္စြာ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ အာမမခံႏိုင္ေပမယ့္ ျပည္သူေတြ ဆံုးျဖတ္တာထက္ေတာ့ ( ဆိုးညစ္တဲ့ အာဏာရွင္ အစိုးရကလြဲရင္) အစိုးရဆံုးျဖတ္တာဟာ ပိုၿပီး သင့္ေလွ်ာ္မွန္ကန္တဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ျဖစ္ထြန္းေစပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုေျပာလိုက္လို႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံဟာ ဘာမွ အသံုးမက်ဘူးလို႔ ဆိုလိုတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာ ျပည္သူ႔အသံက အေရးႀကီးပါတယ္။ ျပည္သူေတြကပဲ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး စကားထိုးစစ္ပြဲေတြကို က်င္းပေပးျခင္း၊ ျငင္းခံု ေဆြးေႏြးၾကျခင္းျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ဆံုးျဖတ္မႈကုိ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ စစ္ထဲ၀င္ဖို႔အတြက္က်ေတာ့ ျပည္သူမွာ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ႏႈိင္းခ်င့္ ဆံုးျဖတ္မႈနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္ပါေတာ့တယ္။ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြကပဲ အေျခအေနကို သံုးသပ္ၿပီး တရားေသာစစ္ျဖစ္ေစဖို႔အတြက္ အေကာင္းဆံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ရပါလိမ့္မယ္။

စစ္အတြင္း တရားမွ်တမႈ
          စစ္ထဲ၀င္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၿပီဆိုရင္ အျခားစဥ္းစားစရာေတြ အတြဲလိုက္ ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါေတြက စစ္ကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္းနဲ႔ တုိက္ရမယ္ ဆိုတာပဲ။
ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီးပါ သြန္သင္ခ်က္ကေတာ့

စစ္ပြဲအတြင္း၌ သာသနာေတာ္ႏွင့္ လူ႔ဆင္ျခင္တံုတရားတို႔သည္ ကိုယ္က်င့္ဥပေဒအတြက္ အၿမဲတေစ တရား၀င္စံ ျဖစ္သည္။ လိုလားမႈမရွိဘဲ စစ္ျဖစ္သြားသည္ဆို႐ံုႏွင့္ စစ္ျဖစ္သူ ႏွစ္ဘက္အၾကား အားလံုး ခြင့္ျပဳႏိုင္စရာ ျဖစ္လာၿပီဟု မဆိုႏိုင္ေပ။(ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီး - ၂၃၁၂)

စစ္ျဖစ္ေနခ်ိန္ ႀကံဳေတြ႕ႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္တစ္ခုကေတာ့ တိုက္ပြဲႏွင့္ မပတ္သက္တဲ့ လူေတြအေပၚျပဳတဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းႀကဳတ္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သမိုင္းထဲက စစ္ပြဲေတြမွာ မၾကာခဏဆိုသလို စစ္သားေတြဟာ မိန္းကေလးေတြကို အဓမၼသားမယား ျပဳက်င့္ၾကတယ္၊ အျပစ္မဲ့သူေတြကို က်ဳိးပဲ့ ဒဏ္ရာရေစၾကတယ္၊ မိမိအေပၚ ဘာမွ်အႏၲရာယ္ မျပဳႏိုင္တဲ့သူေတြကိုေတာင္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ခါတရံ လူအစုအၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္တဲ့ အထိေတာင္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ေတြဟာ ကိုယ္က်င့္တရားအရ ခြင့္ျပဳႏိုင္စရာ မရွိဘူးဆိုတာကိုလည္း ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီးက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

တိုက္ပြဲ၀င္စစ္သည္ မဟုတ္သူမ်ား၊ ဒဏ္ရာရ စစ္သည္မ်ားႏွင့္ သံု႔ပန္းမ်ားကို လူသားဆန္စြာ ေလးစား ဆက္ဆံရမည္။ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၎ဥပေဒ၏ အေျခခံစီးမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း တမင္ဆန္႔က်င့္ဘက္ျပဳေသာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ၿပီး ထိုလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားနည္းတူ ထိုလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ေစေသာ အမိန္႔မ်ားသည္လည္း ရာဇ၀တ္မႈ ျဖစ္သည္။ မ်က္စိမွိတ္နာခံျခင္းသည္ လုပ္ရပ္ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို အျပစ္မလႊတ္ေစႏိုင္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၊ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း ဖ်က္ဆီးမႈႏွင့္ လူနည္းမ်ဳိးႏြယ္စု တစ္ခုလံုး သုတ္သင္မႈတို႔ကို ႀကီးေလးေသာ အျပစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ ႐ႈတ္ခ်ရမည္။ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္ေစေသာ အမိန္႔မ်ားကို လူတိုင္း ဖီဆန္ရန္ ကိုယ္က်င့္တရားအရ တာ၀န္ရွိသည္။
(ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီး - ၂၃၁၃)

စစ္ပြဲအတြင္း အႏၲရာယ္မရွိေသာ သူမ်ားကို မည္သို႔ဆက္ဆံရမည္ ဆိုတာအျပင္ အစုအၿပံဳလိုက္ေသေစႏိုင္ေသာ လက္နက္မ်ားထားရွိမႈသည္လည္း စဥ္းစားစရာ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကက္သလစ္ အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီးက ေအာက္ပါအတိုင္း သြန္သင္ေပးထားပါတယ္။

ၿမိဳ႕မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ လူအမ်ားေနထိုင္ရာ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ေနရာမ်ားကိုလည္းေကာင္း သိမ္းက်ဳံးဖ်က္ဆီးေစေသာ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ျပဳမႈခ်က္တိုင္းသည္ ဘုရားသခင္ႏွင့္လူသားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ၿပီး ၎သည္ ခိုင္မာျပတ္သားေသာ ႐ႈပ္ခ်မႈကို ရထိုက္ေပသည္။ ေခတ္သစ္စစ္ေရးရာ၏ အႏၲရာယ္မွာ ၎သည္ ေခတ္မီသိပၸံလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သူမ်ား (အထူးသျဖင့္ အႏုျမဴ၊ ဇီ၀ သို႔မဟုတ္ ဓာဓုလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္သူမ်ား)ကို ဤသို႔ေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ရန္ အခြင့္အလမ္းေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။(ကက္သလစ္အယူ၀ါဒက်မ္းႀကီး - ၂၃၁၄)

တရားေသာစစ္မွာ အျပစ္မဲ့သူ တစ္စံုတစ္ဦးမွ် ထိခိုက္ျခင္းမရွိဘဲ စစ္ပြဲၿပီးဆံုးသြားဖို႔ မလိုအပ္ေသာ္လည္း (အာမလည္း မခံႏိုင္ပါ) စစ္ပြဲအတြင္းမွာ အျပစ္မဲ့သူေတြအေပၚ အႏၲရာယ္မက်ေရာက္မိေစဖို႔ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ဂ႐ုျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ပြဲအတြင္း အျပစ္မဲ့သူေတြအေပၚ ထိခိုက္မႈေတြကို ကက္သလစ္သာသနာေတာ္က "ႏွစ္ခုတြဲအက်ဳိး" (သို႔) "ႏွစ္ခုတြဲရလာဒ္" မူျဖင့္ နားလည္လက္ခံထားပါတယ္။ "ႏွစ္ခုတြဲအက်ဳိး" ဆိုတာ လုပ္ရပ္တစ္ခုတည္းမွာ အက်ဳိးရလာဒ္ႏွစ္ခု ထြက္တာကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒအရ လံုေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြ ရွိေနမယ္ဆိုလွ်င္ ေကာင္းက်ဳိးႏွင့္ဆိုးက်ဳိးဆိုသည့္ အက်ဳိးရလာဒ္ႏွစ္ခု ျဖစ္ေပၚေစမယ့္ လုပ္ရပ္တစ္ခုကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ လံုေလာက္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြကို ေအာက္ပါအတိုင္း သံုးသပ္ႏိုင္ပါတယ္။

 (၁) လုပ္ရပ္ ကိုယ္ႏႈိက္က လံုး၀မွားယြင္းေနေသာ မေကာင္းမႈ မျဖစ္ရ။
 (၂) ဆိုးက်ဳိးရလာဒ္သည္ လုပ္ရပ္၏ ဦးတည္ခ်က္မျဖစ္ရ သို႔မဟုတ္ ဆိုးက်ဳိးရလာဒ္သည္ 
 ေကာင္းက်ဳိးရလာဒ္အတြက္ အသံုးခံ မျဖစ္ရ ( ဆိုလိုတာက ဆိုးက်ဳိးရွိမယ္ဆိုတာကို ႀကိဳျမင္ေသာ္လည္း ဒီဆိုးက်ဳိးဟာ မရည္ရြယ္ဘဲ လုပ္ရပ္ကထြက္ေပၚ လာတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးသာ ျဖစ္ရမယ္ လို႔ ဆိုလိုတာပါ)
 (၃) ဆိုးက်ဳိးရလာဒ္သည္ ေကာင္းက်ဳိးရလာဒ္ထက္ မျပင္းထန္ရ (ဆိုလိုတာက ေကာင္းက်ဳိးထက္ ဆိုးက်ဳိးပိုမျဖစ္ေစရ လို႔ဆိုလိုတာပါ)

ဒီအေျခေနသံုးခုနဲ႔ ျပည့္စံုတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိမယ္ဆိုတာကို ႀကိဳျမင္ေနရသည့္တိုင္ ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိလာမယ့္ လုပ္ရပ္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဟီ႐ိုရွီးမားၿမိဳ႕ ႏွင့္နာဂါဆာကီၿမိဳ႕ေတြအေပၚ ဗံုးႀကဲခ်ၿပီး စစ္ပြဲကို အဆံုးသတ္ေစတဲ့ လုပ္ရပ္မွာေတာ့ ေဖာ္ျပပါ မူနဲ႔ ရပ္တည္ေပးလို႔ မရပါဘူး။ ဗံုးႀကဲခ်တယ္ ဆိုတဲ့ လုပ္ရပ္က လံုး၀မွားယြင္းေနတဲ့ မေကာင္းမႈ မျဖစ္ေသာ္လည္းပဲ မူရဲ႕ ဒုတိယအခ်က္နဲ႔ ညႇိစြန္းေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ စစ္ကိုအဆံုးသတ္ျခင္းဆိုတဲ့ ေကာင္းက်ဳိးအတြက္ အျပစ္မဲ့သူေတြရဲ႕ အသက္ကိုသတ္ျဖတ္ျခင္းဆိုတဲ့ ဆိုးက်ဳိးက အသံုးခံျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ရလာဒ္တစ္ခုအတြက္ မေကာင္းတာကိုလုပ္ဖို႔ ကိုယ္က်င့္တရားက ခြင့္မျပဳထားပါဘူး။

လူေတြ အျပစ္ျပဳေနတတ္ သေရြ႕ေတာ့ စစ္မက္ရန္ကရွိေနအံုးမွာပါပဲ။ ခရစ္ေတာ္ေနာက္လိုက္ေတြအေနနဲ႔ တရားမယ္ဆိုရင္ စစ္တိုက္ဖို႔ ၀န္မေလးသင့္သလို တိုက္ၿပီဆိုရင္လည္း တရားတဲ့နည္းနဲ႔ တိုက္ဖို႔ ဆႏၵရွိရပါမယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ တရားမွ်တေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ထြန္းဖို႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းဖို႔ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဤသို႔ ႀကိဳးပမ္းျခင္းျဖင့္ ခရစ္ေတာ္ရဲ႕ တရားေတာ္ကို ႏွလံုးသြင္းရာေရာက္သလို ပေရာဖက္ေဟရွာယရဲ႕ ေဟာထားခ်က္ကို ျပည့္စံုေစၾကမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ "တိုင္းႏိုင္ငံတို႔သည္ သူတို႔၏ ဓားလက္နက္မ်ားကို ထြန္သြားအျဖစ္ ထုဆစ္ပံုသြင္းၾကလိမ့္မည္။ လံွတံမ်ားကို သစ္သီးဆြတ္ရန္ တံစဥ္မ်ား ျဖစ္ေစၾက လိမ့္မည္။ တစ္ျပည္ႏွင့္တစ္ျပည္ စစ္တိုက္ၾကေတာ့မည္မဟုတ္။ စစ္ေရးအတတ္ကိုလည္း သင္ယူၾကေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ" (ေဟရွာ ၂း၄)။

A.သက္ေထြးေအာင္